ಅಧ್ಯಾಯ ೪ — ಜ್ಞಾನ ಕರ್ಮ ಸಂನ್ಯಾಸ ಯೋಗ
ಜ್ಞಾನಕರ್ಮಸಂನ್ಯಾಸಯೋಗ
ಧರ್ಮ ಸಂಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಭಗವಂತನ ಅವತಾರ ರಹಸ್ಯ, ಕರ್ಮ-ಅಕರ್ಮಗಳ ವಿವೇಕ ಹಾಗೂ ಜ್ಞಾನಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಪಾಪಗಳ ದಹನವನ್ನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ದಾರ್ಶನಿಕ ವಿವರಣೆ
ಯದಾ ಯದಾ ಹಿ ಧರ್ಮಸ್ಯ ಗ್ಲಾನಿರ್ಭವತಿ ಭಾರತ। ಅಭ್ಯುತ್ಥಾನಮಧರ್ಮಸ್ಯ ತದಾತ್ಮಾನಂ ಸೃಜಾಮ್ಯಹಮ್॥
ಶ್ಲೋಕಾರ್ಥ (ಕನ್ನಡ):ಎಲೈ ಭಾರತ (ಅರ್ಜುನ)! ಯಾವಾಗ ಯಾವಾಗ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಗ್ಲಾನಿ (ಹಾನಿ) ಉಂಟಾಗುವುದೋ ಮತ್ತು ಅಧರ್ಮವು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದೋ, ಆಗ ನಾನು ನನ್ನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ (ಅವತರಿಸುತ್ತೇನೆ).
ಪರಿತ್ರಾಣಾಯ ಸಾಧೂನಾಂ ವಿನಾಶಾಯ ಚ ದುಷ್ಕೃತಾಮ್। ಧರ್ಮಸಂಸ್ಥಾಪನಾರ್ಥಾಯ ಸಮ್ಭವಾಮಿ ಯುಗೇ ಯುಗೇ॥
ಶ್ಲೋಕಾರ್ಥ (ಕನ್ನಡ):ಸಾಧು-ಸತ್ಪುರುಷರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ, ದುಷ್ಟರ ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮವನ್ನು ಸುದೃಢವಾಗಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನಾನು ಯುಗಯುಗದಲ್ಲೂ ಅವತರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ನ ಹಿ ಜ್ಞಾನೇನ ಸದೃಶಂ ಪವಿತ್ರಮಿಹ ವಿದ್ಯತೇ। ತತ್ಸ್ವಯಂ ಯೋಗಸಂಸಿದ್ಧಃ ಕಾಲೇನಾತ್ಮನಿ ವಿನ್ದತಿ॥
ಶ್ಲೋಕಾರ್ಥ (ಕನ್ನಡ):ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಪಾವನ ವಸ್ತುವು ಬೇರೊಂದಿಲ್ಲ. ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪರಿಪಕ್ವನಾದವನು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ತನ್ನ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.