அத்தியாயம் 1 — அர்ஜுன விஷாத யோகம்
அர்ஜுநவிஷாதயோக
குருக்ஷேத்திர போர்க்களத்தில் இரு படைகளுக்கும் நடுவே நின்ற அர்ஜுனன், தன் குருக்கள், சுற்றத்தார் மற்றும் முதியோரைக் கண்டு பேரிரக்கமும் துயரமும் அடைந்து, வில்லை எறிந்துவிட்டு சோர்ந்து அமர்கிறான்.
முக்கிய ஸ்லோகங்களும் தத்துவ விளக்கமும்
த்ரிதராஷ்ட்ர உவாச । தர்மக்ஷேத்ரே குருக்ஷேத்ரே ஸமவேதா யுயுத்ஸவஃ । மாமகாஃ பாண்டவாஶ்சைவ கிமகுர்வத ஸஞ்ஜய ॥௧-௧॥
பொருள் (தமிழ்):திருதராஷ்டிரன் கூறினான்: சஞ்சயனே! தர்மக்ஷேத்திரமான குருக்ஷேத்திரத்தில் போரிடும் விருப்பத்துடன் ஒன்று கூடிய என் மக்களும் பாண்டுவின் மக்களும் என்ன செய்தனர்?
ஸஞ்ஜய உவாச । த்ரிஷ்ட்வா து பாண்டவாநீகம் வ்யூடம் துர்யோதநஸ்ததா । ஆசார்யமுபஸங்கம்ய ராஜா வசநமப்ரவீத் ॥௧-௨॥
பொருள் (தமிழ்):சஞ்சயன் கூறினான்: அப்பொழுது துரியோதனன் பாண்டவர்களின் படைவரிசையைப் பார்த்து, ஆச்சார்யரான துரோணரிடம் சென்று இந்த வார்த்தைகளைக் கூறினான்.
பஶ்யைதாம் பாண்டுபுத்ராணாமாசார்ய மஹதீம் சமூம் । வ்யூடாம் த்ருபதபுத்ரேண தவ ஶிஷ்யேண தீமதா ॥௧-௩॥
பொருள் (தமிழ்):ஆச்சார்யரே! உங்கள் அறிவார்ந்த சீடரும் துருபதனின் மகனுமான திருஷ்டத்யும்னனால் அணிவகுத்து நிறுத்தப்பட்டுள்ள பாண்டவர்களின் இந்தப் பெரிய படையைப் பாருங்கள்.
அத்ர ஶூரா மஹேஷ்வாஸா பீமார்ஜுநஸமா யுதி । யுயுதாநோ விராடஶ்ச த்ருபதஶ்ச மஹாரதஃ ॥௧-௪॥
பொருள் (தமிழ்):இந்தப் படையில் பீமன் மற்றும் அர்ஜுனனுக்கு நிகரான பல சிறந்த வில்லாளர்கள் உள்ளனர். சாத்யகி, விராடன் மற்றும் மகாரதனான துருபதன் ஆகியோர் உள்ளனர்.
த்ரிஷ்டகேதுஶ்சேகிதாநஃ காஶிராஜஶ்ச வீர்யவாந் । புருஜித்குந்திபோஜஶ்ச ஶைப்யஶ்ச நரபுங்கவஃ ॥௧-௫॥
பொருள் (தமிழ்):திருஷ்டகேது, சேகிதானன், வலிமைமிக்க காசிராஜன், புருஜித், குந்திபோஜன் மற்றும் மனிதர்களில் சிறந்த சைபியன் ஆகியோரும் உள்ளனர்.
யுதாமந்யுஶ்ச விக்ராந்த உத்தமௌஜாஶ்ச வீர்யவாந் । ஸௌபத்ரோ த்ரௌபதேயாஶ்ச ஸர்வ ஏவ மஹாரதாஃ ॥௧-௬॥
பொருள் (தமிழ்):வலிமைமிக்க யுதாமன்யு, பலசாலியான உத்தமௌஜா, சுபத்திரையின் மகன் மற்றும் திரௌபதியின் மக்கள் என அனைவரும் மகாரதர்களே.
அஸ்மாகம் து விஶிஷ்டா யே தாந்நிபோத த்விஜோத்தம । நாயகா மம ஸைந்யஸ்ய ஸம்ஜ்ஞார்தம் தாந்ப்ரவீமி தே ॥௧-௭॥
பொருள் (தமிழ்):பிராமணர்களில் சிறந்தவரே! நம் தரப்பில் உள்ள சிறந்த வீரர்களையும் தெரிந்து கொள்ளுங்கள். உங்கள் தகவலுக்காக என் படையின் தலைவர்களை உங்களுக்கு கூறுகிறேன்.
பவாந்பீஷ்மஶ்ச கர்ணஶ்ச க்ரிபஶ்ச ஸமிதிஞ்ஜயஃ । அஶ்வத்தாமா விகர்ணஶ்ச ஸௌமதத்திஸ்ததைவ ச ॥௧-௮॥
பொருள் (தமிழ்):நீங்களும், பீஷ்மரும், கர்ணனும், போரில் எப்போதும் வெற்றி பெறும் கிருபாச்சாரியாரும், அஸ்வத்தாமனும், விகர்ணனும், சோமதத்தனின் மகனான பூரிசிரவஸும் இருக்கிறார்கள்.
அந்யே ச பஹவஃ ஶூரா மதர்தே த்யக்தஜீவிதாஃ । நாநாஶஸ்த்ரப்ரஹரணாஃ ஸர்வே யுத்தவிஶாரதாஃ ॥௧-௯॥
பொருள் (தமிழ்):எனக்காகத் தங்கள் உயிரையும் தியாகம் செய்யத் தயாராக இருக்கும் இன்னும் பல மாவீரர்களும் உள்ளனர். அவர்கள் அனைவரும் பல வகையான ஆயுதங்களை ஏந்தியவர்கள், போர்க்கலையில் சிறந்தவர்கள்.
அபர்யாப்தம் ததஸ்மாகம் பலம் பீஷ்மாபிரக்ஷிதம் । பர்யாப்தம் த்விதமேதேஷாம் பலம் பீமாபிரக்ஷிதம் ॥௧-௧௦॥
பொருள் (தமிழ்):பீஷ்மரால் பாதுகாக்கப்படும் நமது படை அளவற்றது. ஆனால் பீமனால் பாதுகாக்கப்படும் இந்தப் பாண்டவர்களின் படை வரம்பிற்குட்பட்டது.
அயநேஷு ச ஸர்வேஷு யதாபாகமவஸ்திதாஃ । பீஷ்மமேவாபிரக்ஷந்து பவந்தஃ ஸர்வ ஏவ ஹி ॥௧-௧௧॥
பொருள் (தமிழ்):ஆகவே, நீங்கள் அனைவரும் உங்கள் படைகளின் அணிவகுப்பில் அவரவர் இடங்களில் நின்று கொண்டு பிதாமகர் பீஷ்மருக்கு முழுமையான பாதுகாப்பை அளிக்க வேண்டும்.
தஸ்ய ஸஞ்ஜநயந்ஹர்ஷம் குருவ்ரித்தஃ பிதாமஹஃ । ஸிம்ஹநாதம் விநத்யோச்சைஃ ஶங்கம் தத்மௌ ப்ரதாபவாந் ॥௧-௧௨॥
பொருள் (தமிழ்):அப்பொழுது குரு வம்சத்தின் மூத்தவரும், வலிமைமிக்கவருமான பிதாமகர் பீஷ்மர், துரியோதனனுக்கு மகிழ்ச்சியை உண்டாக்கும் வகையில் சிங்கத்தைப் போல் முழங்கிச் சத்தமாகச் சங்கை ஊதினார்.
ததஃ ஶங்காஶ்ச பேர்யஶ்ச பணவாநககோமுகாஃ । ஸஹஸைவாப்யஹந்யந்த ஸ ஶப்தஸ்துமுலோ'பவத் ॥௧-௧௩॥
பொருள் (தமிழ்):அதன் பிறகு, சங்குகள், முரசுகள், பேரிகைகள் மற்றும் கொம்புகள் ஆகியவை திடீரென முழங்கின. அந்தச் சத்தம் பயங்கரமாக இருந்தது.
ததஃ ஶ்வேதைர்ஹயைர்யுக்தே மஹதி ஸ்யந்தநே ஸ்திதௌ । மாதவஃ பாண்டவஶ்சைவ திவ்யௌ ஶங்கௌ ப்ரதத்மதுஃ ॥௧-௧௪॥
பொருள் (தமிழ்):மறுபுறம், வெள்ளைக் குதிரைகள் பூட்டப்பட்ட பெரிய தேரில் அமர்ந்திருந்த மாதவனும் (கிருஷ்ணரும்) பாண்டவனும் (அர்ஜுனனும்) தங்களின் தெய்வீகச் சங்குகளை முழங்கினார்கள்.
பாஞ்சஜந்யம் ஹ்ரிஷீகேஶோ தேவதத்தம் தநஞ்ஜயஃ । பௌண்ட்ரம் தத்மௌ மஹாஶங்கம் பீமகர்மா வ்ரிகோதரஃ ॥௧-௧௫॥
பொருள் (தமிழ்):கிருஷ்ணர் பாஞ்சஜன்யம் என்ற சங்கையும், அர்ஜுனன் தேவதத்தம் என்ற சங்கையும் முழங்கினார்கள். பயங்கரமான செயல்களைச் செய்யும் பீமன் பௌண்ட்ரம் என்ற பெரிய சங்கை முழங்கினான்.
அநந்தவிஜயம் ராஜா குந்தீபுத்ரோ யுதிஷ்டிரஃ । நகுலஃ ஸஹதேவஶ்ச ஸுகோஷமணிபுஷ்பகௌ ॥௧-௧௬॥
பொருள் (தமிழ்):குந்தியின் மகனான தர்மராஜா அனந்தவிஜயம் என்ற சங்கையும், நகுலன் மற்றும் சகாதேவன் முறையே சுகோஷம், மணிபுஷ்பகம் என்ற சங்குகளையும் முழங்கினார்கள்.
காஶ்யஶ்ச பரமேஷ்வாஸஃ ஶிகண்டீ ச மஹாரதஃ । த்ரிஷ்டத்யும்நோ விராடஶ்ச ஸாத்யகிஶ்சாபராஜிதஃ ॥௧-௧௭॥
பொருள் (தமிழ்):சிறந்த வில்லாளியான காசிராஜன், மகாரதனான சிகண்டி, திருஷ்டத்யும்னன், விராடன், வெல்ல முடியாத சாத்யகி...
த்ருபதோ த்ரௌபதேயாஶ்ச ஸர்வஶஃ ப்ரிதிவீபதே । ஸௌபத்ரஶ்ச மஹாபாஹுஃ ஶங்காந்தத்முஃ ப்ரிதக்ப்ரிதக் ॥௧-௧௮॥
பொருள் (தமிழ்):...துருபதன், திரௌபதியின் மக்கள் மற்றும் நீண்ட கைகளை உடைய சுபத்திரையின் மகன் ஆகிய அனைவரும் தனித்தனியாகத் தங்கள் சங்குகளை முழங்கினார்கள், அரசே!
ஸ கோஷோ தார்தராஷ்ட்ராணாம் ஹ்ரிதயாநி வ்யதாரயத் । நபஶ்ச ப்ரிதிவீம் சைவ துமுலோ வ்யநுநாதயந் ॥௧-௧௯॥
பொருள் (தமிழ்):அந்தப் பயங்கரமான சத்தம் வானத்தையும் பூமியையும் அதிரச் செய்து, திருதராஷ்டிரனின் மகன்களின் இதயங்களைப் பிளந்தது.
அத வ்யவஸ்திதாந்த்ரிஷ்ட்வா தார்தராஷ்ட்ராந் கபித்வஜஃ । ப்ரவ்ரித்தே ஶஸ்த்ரஸம்பாதே தநுருத்யம்ய பாண்டவஃ । ஹ்ரிஷீகேஶம் ததா வாக்யமிதமாஹ மஹீபதே ॥௧-௨௦॥
பொருள் (தமிழ்):அப்பொழுது, ஆயுதங்களை பிரயோகிக்கத் தொடங்கும் நேரத்தில், அனுமன் கொடியை ஏந்திய பாண்டவன் (அர்ஜுனன்) போர்க்களத்தில் நின்றிருந்த திருதராஷ்டிரனின் மகன்களைப் பார்த்து, தனது வில்லை ஏந்தி கிருஷ்ணரிடம் இந்த வார்த்தைகளைக் கூறினான்.
அர்ஜுந உவாச । ஸேநயோருபயோர்மத்யே ரதம் ஸ்தாபய மே'ச்யுத ॥௧-௨௧॥
பொருள் (தமிழ்):அர்ஜுனன் கூறினான்: அச்சுதனே! இரு படைகளுக்கும் நடுவில் எனது தேரை நிறுத்துவாயாக.
யாவதேதாந்நிரீக்ஷே'ஹம் யோத்துகாமாநவஸ்திதாந் । கைர்மயா ஸஹ யோத்தவ்யமஸ்மிந் ரணஸமுத்யமே ॥௧-௨௨॥
பொருள் (தமிழ்):போரிடும் விருப்பத்துடன் இங்கே கூடியிருப்பவர்களையும், இந்தப் போரில் நான் யாருடன் போரிட வேண்டும் என்பதையும் நான் பார்க்கும் வரை (தேரை நிறுத்து).
யோத்ஸ்யமாநாநவேக்ஷே'ஹம் ய ஏதே'த்ர ஸமாகதாஃ । தார்தராஷ்ட்ரஸ்ய துர்புத்தேர்யுத்தே ப்ரியசிகீர்ஷவஃ ॥௧-௨௩॥
பொருள் (தமிழ்):துர்புத்தியுள்ள திருதராஷ்டிரனின் மகனுக்கு (துரியோதனனுக்கு) போரில் பிரியத்தைச் செய்ய விரும்பி இங்கு கூடியிருப்பவர்களை நான் பார்க்கிறேன்.
ஸஞ்ஜய உவாச । ஏவமுக்தோ ஹ்ரிஷீகேஶோ குடாகேஶேந பாரத । ஸேநயோருபயோர்மத்யே ஸ்தாபயித்வா ரதோத்தமம் ॥௧-௨௪॥
பொருள் (தமிழ்):சஞ்சயன் கூறினான்: பரத வம்சத்தவனே! குடாகேசனான (உறக்கத்தை வென்ற) அர்ஜுனனால் இவ்வாறு கூறப்பட்ட கிருஷ்ணர், இரு படைகளுக்கும் நடுவில் அந்தச் சிறந்த தேரை நிறுத்தினார்.
பீஷ்மத்ரோணப்ரமுகதஃ ஸர்வேஷாம் ச மஹீக்ஷிதாம் । உவாச பார்த பஶ்யைதாந்ஸமவேதாந்குரூநிதி ॥௧-௨௫॥
பொருள் (தமிழ்):பீஷ்மர், துரோணர் மற்றும் உலகின் அனைத்து அரசர்கள் முன்பாகவும் பகவான் கூறினார்: பார்த்தா! இங்கே கூடியிருக்கும் இந்தக் குரு வம்சத்தினரைப் பார்.
தத்ராபஶ்யத்ஸ்திதாந்பார்தஃ பித்ரீநத பிதாமஹாந் । ஆசார்யாந்மாதுலாந்ப்ராத்ரீந்புத்ராந்பௌத்ராந்ஸகீம்ஸ்ததா ॥௧-௨௬॥
பொருள் (தமிழ்):அங்கே அர்ஜுனன், அந்த இரு படைகளிலும் நின்றிருந்த தனது தந்தையர்கள் (சித்தப்பா, பெரியப்பா), தாத்தாக்கள், ஆசான்கள், தாய்மாமன்கள், சகோதரர்கள், மகன்கள், பேரன்கள், நண்பர்கள்...
ஶ்வஶுராந்ஸுஹ்ரிதஶ்சைவ ஸேநயோருபயோரபி । தாந்ஸமீக்ஷ்ய ஸ கௌந்தேயஃ ஸர்வாந்பந்தூநவஸ்திதாந் ॥௧-௨௭॥
பொருள் (தமிழ்):...மற்றும் மாமனார்கள், நலம் விரும்பிகள் ஆகியோரையும் அந்த இரு படைகளிலும் கண்டான். குந்தியின் மகனான அர்ஜுனன் இந்த உறவினர்கள் அனைவரும் அங்கு நின்றிருப்பதைக் கண்டு,
க்ரிபயா பரயாவிஷ்டோ விஷீதந்நிதமப்ரவீத் । அர்ஜுந உவாச । த்ரிஷ்ட்வேமம் ஸ்வஜநம் க்ரிஷ்ண யுயுத்ஸும் ஸமுபஸ்திதம் ॥௧-௨௮॥
பொருள் (தமிழ்):...மிகுந்த கருணையால் ஆட்கொள்ளப்பட்டு வருத்தத்துடன் இதைக் கூறினான். அர்ஜுனன் கூறினான்: கிருஷ்ணா! போரிடும் விருப்பத்துடன் இங்கே கூடியிருக்கும் எனது இந்த உறவினர்களைப் பார்த்து,
ஸீதந்தி மம காத்ராணி முகம் ச பரிஶுஷ்யதி । வேபதுஶ்ச ஶரீரே மே ரோமஹர்ஷஶ்ச ஜாயதே ॥௧-௨௯॥
பொருள் (தமிழ்):எனது கைகால்கள் தளர்கின்றன, என் வாய் உலர்கிறது. எனது உடலில் நடுக்கம் உண்டாகிறது மற்றும் முடிகள் சிலிர்க்கின்றன.
காண்டீவம் ஸ்ரம்ஸதே ஹஸ்தாத்த்வக்சைவ பரிதஹ்யதே । ந ச ஶக்நோம்யவஸ்தாதும் ப்ரமதீவ ச மே மநஃ ॥௧-௩௦॥
பொருள் (தமிழ்):எனது கையில் இருந்து காண்டீபம் நழுவுகிறது, எனது சருமம் எரிகிறது. என்னால் நிற்கவும் முடியவில்லை, என் மனம் சுழல்வது போல் இருக்கிறது.
நிமித்தாநி ச பஶ்யாமி விபரீதாநி கேஶவ । ந ச ஶ்ரீேயோ'நுபஶ்யாமி ஹத்வா ஸ்வஜநமாஹவே ॥௧-௩௧॥
பொருள் (தமிழ்):கேசவா! நான் விபரீதமான நிமித்தங்களையே காண்கிறேன். போரில் எனது உறவினர்களைக் கொல்வதால் எந்த நன்மையும் ஏற்படும் என்று நான் கருதவில்லை.
ந காங்க்ஷே விஜயம் க்ரிஷ்ண ந ச ராஜ்யம் ஸுகாநி ச । கிம் நோ ராஜ்யேந கோவிந்த கிம் போகைர்ஜீவிதேந வா ॥௧-௩௨॥
பொருள் (தமிழ்):கிருஷ்ணா! நான் வெற்றியை விரும்பவில்லை, ராஜ்ஜியத்தையோ சுகங்களையோ விரும்பவில்லை. கோவிந்தா! நமக்கு ராஜ்ஜியத்தால் என்ன பயன்? போகங்களால் அல்லது இந்த வாழ்க்கையால் தான் என்ன பயன்?
யேஷாமர்தே காங்க்ஷிதம் நோ ராஜ்யம் போகாஃ ஸுகாநி ச । த இமே'வஸ்திதா யுத்தே ப்ராணாம்ஸ்த்யக்த்வா தநாநி ச ॥௧-௩௩॥
பொருள் (தமிழ்):எவர்களுக்காக நாம் ராஜ்ஜியம், போகங்கள் மற்றும் சுகங்களை விரும்புகிறோமோ, அவர்கள் அனைவரும் தங்கள் உயிரையும் செல்வத்தையும் இழக்கத் தயாராகி இந்தப் போர்க்களத்தில் நிற்கிறார்கள்...
ஆசார்யாஃ பிதரஃ புத்ராஸ்ததைவ ச பிதாமஹாஃ । மாதுலாஃ ஶ்வஶுராஃ பௌத்ராஃ ஶ்யாலாஃ ஸம்பந்திநஸ்ததா ॥௧-௩௪॥
பொருள் (தமிழ்):...ஆசான்கள், தந்தையர்கள், மகன்கள், தாத்தாக்கள், தாய்மாமன்கள், மாமனார்கள், பேரன்கள், மைத்துனர்கள் மற்றும் பிற உறவினர்கள்.
ஏதாந்ந ஹந்துமிச்சாமி க்நதோ'பி மதுஸூதந । அபி த்ரைலோக்யராஜ்யஸ்ய ஹேதோஃ கிம் நு மஹீக்ரிதே ॥௧-௩௫॥
பொருள் (தமிழ்):மதுசூதனா! இவர்கள் என்னைக் கொன்றாலும் சரி, மூவுலகங்களின் ராஜ்ஜியத்திற்காகவும் நான் இவர்களைக் கொல்ல விரும்பவில்லை. அப்படியிருக்க இந்தப் பூமிக்காகக் கொல்வது எப்படி?
நிஹத்ய தார்தராஷ்ட்ராந்நஃ கா ப்ரீதிஃ ஸ்யாஜ்ஜநார்தந । பாபமேவாஶ்ரீயேதஸ்மாந்ஹத்வைதாநாததாயிநஃ ॥௧-௩௬॥
பொருள் (தமிழ்):ஜனார்தனா! திருதராஷ்டிரனின் மகன்களைக் கொல்வதால் நமக்கு என்ன மகிழ்ச்சி கிடைக்கும்? இந்த அக்கிரமக்காரர்களைக் கொல்வதால் நமக்கு பாவமே வந்து சேரும்.
தஸ்மாந்நார்ஹா வயம் ஹந்தும் தார்தராஷ்ட்ராந்ஸ்வபாந்தவாந் । ஸ்வஜநம் ஹி கதம் ஹத்வா ஸுகிநஃ ஸ்யாம மாதவ ॥௧-௩௭॥
பொருள் (தமிழ்):எனவே, நமது உறவினர்களான திருதராஷ்டிரனின் மகன்களைக் கொல்வது நமக்குத் தகுதியல்ல. மாதவா! நமது சொந்த மக்களைக் கொன்று நாம் எப்படி மகிழ்ச்சியாக இருக்க முடியும்?
யத்யப்யேதே ந பஶ்யந்தி லோபோபஹதசேதஸஃ । குலக்ஷயக்ரிதம் தோஷம் மித்ரத்ரோஹே ச பாதகம் ॥௧-௩௮॥
பொருள் (தமிழ்):பேராசையால் மதிமயங்கிய இவர்கள், குலத்தை அழிப்பதால் ஏற்படும் குற்றத்தையோ, நண்பர்களுக்குத் துரோகம் செய்வதால் ஏற்படும் பாவத்தையோ பார்க்கவில்லை என்றாலும்...
கதம் ந ஜ்ஞேயமஸ்மாபிஃ பாபாதஸ்மாந்நிவர்திதும் । குலக்ஷயக்ரிதம் தோஷம் ப்ரபஶ்யத்பிர்ஜநார்தந ॥௧-௩௯॥
பொருள் (தமிழ்):...ஆனால் ஜனார்தனா! குலத்தை அழிப்பதால் ஏற்படும் குற்றத்தை அறியும் திறன் கொண்ட நாம், இந்தப் பாவச் செயலிலிருந்து ஏன் விலகக்கூடாது?
குலக்ஷயே ப்ரணஶ்யந்தி குலதர்மாஃ ஸநாதநாஃ । தர்மே நஷ்டே குலம் க்ரித்ஸ்நமதர்மோ'பிபவத்யுத ॥௧-௪௦॥
பொருள் (தமிழ்):குலம் அழியும்போது, தொன்றுதொட்டு வரும் குல தர்மங்கள் அழிகின்றன. தர்மம் அழியும்போது, ஒட்டுமொத்த குலத்தையும் அதர்மம் ஆட்கொள்கிறது.
அதர்மாபிபவாத்க்ரிஷ்ண ப்ரதுஷ்யந்தி குலஸ்த்ரியஃ । ஸ்த்ரீஷு துஷ்டாஸு வார்ஷ்ணேய ஜாயதே வர்ணஸங்கரஃ ॥௧-௪௧॥
பொருள் (தமிழ்):கிருஷ்ணா! அதர்மம் மேலோங்கும்போது, குலப் பெண்கள் நெறிதவறுகிறார்கள். வார்ஷ்ணேயா (விருஷ்ணி குலத்தவனே)! பெண்கள் நெறிதவறும்போது, தேவையற்ற சந்ததியினர் (வர்ண கலப்பு) உருவாகிறார்கள்.
ஸங்கரோ நரகாயைவ குலக்நாநாம் குலஸ்ய ச । பதந்தி பிதரோ ஹ்யேஷாம் லுப்தபிண்டோதகக்ரியாஃ ॥௧-௪௨॥
பொருள் (தமிழ்):வர்ண கலப்பானது, குலத்தை அழித்தவர்களையும் குலத்தையும் நரகத்திற்கே கொண்டு செல்லும். ஏனெனில், பிண்டம் மற்றும் தண்ணீர் அளிக்கும் சடங்குகள் நிறுத்தப்படுவதால், இவர்களுடைய முன்னோர்களும் வீழ்ச்சியடைவார்கள்.
தோஷைரேதைஃ குலக்நாநாம் வர்ணஸங்கரகாரகைஃ । உத்ஸாத்யந்தே ஜாதிதர்மாஃ குலதர்மாஶ்ச ஶாஶ்வதாஃ ॥௧-௪௩॥
பொருள் (தமிழ்):வர்ண கலப்பை உண்டாக்கும் குலத்தை அழித்தவர்களின் இந்தக் குற்றங்களால், தொன்றுதொட்டு வரும் சாதி தர்மங்களும் குல தர்மங்களும் அழிக்கப்படுகின்றன.
உத்ஸந்நகுலதர்மாணாம் மநுஷ்யாணாம் ஜநார்தந । நரகே நியதம் வாஸோ பவதீத்யநுஶுஶ்ரீும ॥௧-௪௪॥
பொருள் (தமிழ்):ஜனார்தனா! குல தர்மங்கள் அழிக்கப்பட்ட மனிதர்கள் எப்போதுமே நரகத்தில் வாழ்வார்கள் என்று நாம் கேள்விப்பட்டிருக்கிறோம்.
அஹோ பத மஹத்பாபம் கர்தும் வ்யவஸிதா வயம் । யத்ராஜ்யஸுகலோபேந ஹந்தும் ஸ்வஜநமுத்யதாஃ ॥௧-௪௫॥
பொருள் (தமிழ்):அந்தோ! ராஜ்ஜியத்தின் சுகத்தின் மீதான பேராசையால் நமது சொந்த உறவினர்களையே கொல்லத் தயாராகி, நாம் எவ்வளவு பெரிய பாவத்தைச் செய்யத் துணிந்துவிட்டோம்!
யதி மாமப்ரதீகாரமஶஸ்த்ரம் ஶஸ்த்ரபாணயஃ । தார்தராஷ்ட்ரா ரணே ஹந்யுஸ்தந்மே க்ஷேமதரம் பவேத் ॥௧-௪௬॥
பொருள் (தமிழ்):ஆயுதம் ஏந்திய திருதராஷ்டிரனின் மகன்கள், ஆயுதமில்லாதவனும் எதிர்க்காதவனுமான என்னைப் போரில் கொன்றாலும், அது எனக்கு மிகவும் நன்மையாகவே இருக்கும்.
ஸஞ்ஜய உவாச ஏவமுக்த்வார்ஜுநஃ ஸங்க்யே ரதோபஸ்த உபாவிஶத்। விஸ்ரிஜ்ய ஸஶரம் சாபம் ஶோகஸம்விக்நமாநஸஃ॥
பொருள் (தமிழ்):சஞ்சயன் கூறினான்: போர்க்களத்தில் இவ்வாறு கூறிய அர்ஜுனன், மிகுந்த துயரத்தால் மனம் கலங்கி, தன் வில்லையும் அம்புகளையும் கீழே எறிந்துவிட்டு தேர்த்தட்டில் அமர்ந்துவிட்டான்.